Kost meer dan je denkt
Geldstress?
Als werkgever weet je: gelukkige medewerkers zijn de beste medewerkers. Daar help je ze dan ook graag bij. De productiviteit schiet omhoog, het verzuim omlaag, de sfeer is goed en dat merk je in de resultaten.
Toch is er een onzichtbare stressfactor die één op de vijf medewerkers elke dag met zich meesleept: geldstress. Medewerkers die hier last van hebben zijn met hele andere dingen bezig. Hoewel dit een privéprobleem lijkt, is het een bedrijfsrisico dat je als werkgever serieus moet nemen. Geldstress zorgt voor minder productiviteit, meer ziekmeldingen en verstoring van de continuïteit.
Zet een eerste stap
Dit betekent niet dat je je als hulpverlener hoeft op te stellen of je met de privésituatie van medewerkers hoeft te bemoeien. Je kunt juist laten zien dat je een goede werkgever bent, door het thema financiële gezondheid onder de aandacht te brengen. Zo zet je de deur open naar dialoog en hulp.
Hoe? Er zijn meerdere opties. Kies wat past en je hebt de belangrijkste stap gezet: in actie komen voor je medewerkers.
Kom in actie
Geldstress zorgt voor minder productiviteit, meer ziekmeldingen en verstoring van de continuïteit.
Als werkgever heb je hier meer invloed op dan je misschien denkt.Je kunt laten zien dat je een goede werkgever bent, door het thema financiële gezondheid onder de aandacht te brengen. Als je signalen herkent, kun je de deur openzetten naar goede gesprekken en hulp.
Hieronder zie je een greep uit de dingen die jij kan doen voor je medewerkers.
Spreekuur GKB
bekijk hoe het werkt
Voor wie? Alle inwoners van de gemeente Groningen.
Wat kan je doen? Ga naar deze webpagina Geef je medewerker het advies om een afspraak te maken of maak deze samen.
Of bel direct 14 050 en vraag naar GKB. (maandag t/m vrijdag 09:00–17:00 uur)
Ga het gesprek aan Vertel wat je ziet bij je medewerkers en wat je als werkgever wilt doen. De GKB denkt met je mee over wat passend is, zonder dat je zelf hulpverlener hoeft te worden.
Wat kun je verwachten? Hoe signaleer je geldstress, hoe verwijs je door, welke ondersteuning is er beschikbaar voor jouw medewerkers. De medewerker kan zelf of samen met jou een vrijblijvend adviesgesprek inplannen met onze afdeling intake. Deze beoordeelt wat passend is. Een regeling treffen met een schuldeiser, een budgetoverzicht opstellen, het inzetten van budgetbeheer of een eurocoach. Er zijn veel opties om tot een oplossing te komen. Er wordt altijd maatwerk geboden. De GKB kijkt mee naar de mogelijkheden.
Geldfit test
bekijk hoe het werkt
Wat is het? Een gratis, anonieme online test voor medewerkers. In twee minuten zien ze hoe ze er financieel voorstaan en welke hulp bij hen past. Jij als werkgever hoeft alleen de link te delen, de rest gaat automatisch.
Stap 1 Ga naar deze url Geldfit test Bekijk de test eerst zelf, zodat je weet wat je medewerkers kunnen verwachten.
Stap 2 Deel de link intern Stuur de link naar medewerkers via mail, intranet of app. Benadruk dat het gratis is en anoniem, medewerkers zitten nergens aan vast.
Stap 3 Of verwijs naar bellen/appen Liever persoonlijk contact? Medewerkers kunnen gratis bellen naar 0800-8115. Medewerkers van Geldfit luisteren naar het verhaal en denken mee.
Wat kan de medewerker verwachten? In 2 minuten vinden ze persoonlijk contact, online tools of organisaties in de buurt. Geldfit test Er volgt een gesprek over de persoonlijke situatie, waarna bepaald wordt welke hulpverlening nodig is. Geldfit legt het contact met de hulpverlening en zorgt voor een warme overdracht, en blijft op de achtergrond in contact om te peilen hoe het gaat.
Geldfit Toolkit
bekijk hoe het werkt
Wat is het? Een gratis pakket met kant-en-klare communicatiematerialen die je direct kunt gebruiken
Stap 1 Download de toolkit Hier
Stap 2 Kies je kanaal De toolkit bevat kant-en-klare teksten voor vier situaties:
• Interne mailing aan medewerkers
• Tekst voor op het intranet
• Bericht via een medewerkers-app
• Brief bij een loonbeslag
Stap 3 Pas de tekst aan en verstuur Vul je bedrijfsnaam in, kies een actueel thema (vakantiegeld, energiekosten, Week van het Geld) en zet de communicatie uit.
Stap 4 Herhaal Mensen moeten een boodschap gemiddeld zeven keer horen voor ze in beweging komen, voel je dus niet bezwaard om de boodschap te herhalen.
Wat kun je verwachten? Directe, gebruiksklare teksten zonder dat je zelf iets hoeft te schrijven. De toolkit bevat ook praktijkvoorbeelden van andere werkgevers, zodat je kunt zien hoe anderen het aanpakken.
Geldstress Workshop
bekijk hoe het werkt
Wil je binnen je organisatie iets doen aan Geldstress onder medewerkers, maar weet je niet hoe en waar te beginnen? Op vrijdagochtend 5 juni organiseren we samen met Duurzame Inzetbaarheid Noord een interactieve kennissessie voor organisaties. Hierin leer je meer over Geldstress, hoe je het kunt herkennen en welke eerste stap je kunt zetten als werkgever vanuit jouw rol als bijvoorbeeld directeur, eigenaar, leidinggevende of HR professional. Ontdek hoe jij kunt bijdragen om Geldstress te verminderen of te voorkomen.
Met sprekers van het GKB, Aktiva, een ervaringsdeskundige in werken met Geldstress, werkgever CSU die ervaringen deelt en een specialist uit het netwerk van Duurzame Inzetbaarheid Noord. Tijd en locatie volgt.
Geïnteresseerd? Meld je aan op contact@moediggroningen.nl
Geldstress kalender
bekijk hoe het werkt
Wat is het? Een maandkalender (voor medewerkers) met financiële tips voor het hele jaar, per maand afgestemd op actuele thema’s zoals belastingaangifte (april), vakantiegeld (mei), energie besparen (oktober) en de feestdagen (december). Je kunt de kalender intern delen als praktisch hulpmiddel voor medewerkers.
Wat staat erin? Per maand een concreet thema met tips, vuistregels en doorverwijzingen naar handige websites. Geen schuldhulp, maar financiële gezondheid als vanzelfsprekend onderdeel van het jaar.
Signalen herkennen
bekijk hoe het werkt
Wat is het? Een overzicht van gedragingen die kunnen wijzen op geldstress bij een medewerker, met duidelijke en subtiele signalen, én concrete gespreksvragen om het onderwerp aan te snijden. Jij hoeft het niet te benoemen als “schuldenprobleem” de vragen helpen je het gesprek op een veilige, niet-confronterende manier te openen.
Wat staat erin? Duidelijke signalen zoals loonbeslag, vragen om voorschotten of overwerken. Subtielere signalen zoals lagere concentratie, teamuitjes vermijden of burn-outklachten. En vier manieren om het gesprek aan te gaan: normaliseren, waarneming benoemen, checken en hints oppikken, elk met voorbeeldzinnen.
Checklist Werkgevers
bekijk hoe het werkt
Wat is het? Een checklist, voor jou als werkgever. Een laagdrempelig instrument om geldstress vroeg te herkennen.
Werkgeversversie: signalen per categorie, gedrag op de werkvloer, financiële aanwijzingen, communicatie, fysieke en mentale klachten, praktische signalen en wat collega’s opvangen.
Checklist Werknemers
bekijk hoe het werkt
Wat is het? Een checklist om door te sturen naar medewerkers. Een laagdrempelig instrument om geldstress vroeg te herkennen.
Werknemersversie: een zelfscan voor de medewerker zelf. Herken je 2 of meer signalen? Dan is het tijd om advies te vragen.
Waar kun je terecht
bekijk hoe het werkt
Wat is het? Een overzicht van concrete hulporganisaties in Groningen, ingedeeld per thema. Handig om door te sturen naar een medewerker na een gesprek, of op het intranet te zetten als stille verwijzer.
Wat staat erin? Organisaties op het gebied van geldzaken (GKB, Humanitas, Schuldhulpmaatje, Aktiva), praktische hulp (HipHelpt, Het Taalhuis, kledingbanken) en verbinding (Stadjers Hand in Hand, Leger des Heils, Jasmijn, Kansrijk Groningen).
Test je kennis
Hoe denk jij over onderstaande stellingen? Klik op het pijltje om de toelichting te lezen.
Wil je in actie komen na het lezen van de stellingen? Ga naar Kom in actie
Stelling 1Geldzorgen zijn een privékwestie
Natuurlijk is de financiële situatie van medewerkers van hen. Toch heeft een ongewenst laag banksaldo, een negatief vooruitzicht of lopende schuld veel invloed op het welzijn van een medewerker en daarmee op het prestatievermogen op de werkvloer. Schaamte, verdriet, stress, onmacht of andere emoties hebben invloed op sociaal vlak en op jouw directe bedrijfsresultaten. Dat maakt het een bedrijfsrisico, waarvoor jij als werkgever verantwoordelijkheid zou moeten (willen) nemen.
Stelling 2Het valt wel mee hoeveel medewerkers geldstress hebben
Gemiddeld genomen heeft volgens het Nibud één op de vijf medewerkers last van stress over hun financiële situatie. Grote kans dus, dat het ook onder jouw medewerkers speelt. Zelfs als je zeker weet dat iedereen bij jou financieel fit is, zoals dat heet, is het de moeite waard een vangnet te spannen voor als het iemand wel overkomt.
Stelling 3Om er iets aan te doen, moet je bepaalde kennis hebben
Je hoeft als werkgever geen kennis over schuldhulpverlening in huis te hebben. Een simpele actie, zoals doorverwijzen naar steunpunten (digitaal of fysiek), kan een medewerker al op weg helpen. Zo laat je zien dat je aandacht hebt voor de situatie en voorkom je dat geldstress een taboe wordt op de werkvloer
Stelling 4Voor kleine ondernemingen is het niet mogelijk om het beleid aan te passen
Als werkgever kun je je medewerker altijd op weg helpen. Bijvoorbeeld door te verwijzen naar de juiste hulp. Op die manier kan de werknemer zelf deskundige hulp in de buurt vinden. Ook laat je zien dat je aandacht hebt voor de zorgen en het welzijn van je medewerker.
Stelling 5Als werkgever kan ik niet veel doen
Organisaties die structureel inzetten op financiële vitaliteit, zien 30% lagere uitstroom bij medewerkers met geldstress, ervaren 25% minder verzuim onder financieel kwetsbare groepen en rapporteren een hogere loyaliteit en betrokkenheid, wat het bedrijf aantrekkelijk maakt voor nieuwe medewerkers.
Stelling 6Elke werkgever heeft te maken met verzuim, de oorzaak is niet relevant
De gemiddelde verzuimperiode bij financiële stress is aantoonbaar langer dan bij andere oorzaken van verzuim. Ook is het verzuim vaak complexer. In het MKB ligt het gemiddelde verzuim rond de 30 dagen per jaar per medewerker. Bij geldstress of mentale klachten loopt dit vaak op tot twee à zes maanden, met kosten tot €13.000 tot €18.000 per medewerker per jaar.
Stelling 7In kleine ondernemingen heb je het als werkgever wel door als iemand geldstress heeft
Uit onderzoek blijkt dat 80% van de werkgevers binnen het MKB te maken heeft met medewerkers die financiële stress ervaren. En die stress is lang niet altijd zichtbaar, maar leidt wel tot verzuim, verminderde productiviteit en mentale belasting. Juist in het MKB, waar teams klein en verantwoordelijkheden groot zijn – en de financiële veerkracht vaak ook kleiner is, heeft dit extra impact.
Stelling 8Mijn medewerkers blijven heus wel bij mij werken
Uit onderzoek blijkt dat 36% van de werkenden in Nederland aangeeft van baan te willen wisselen om financiële redenen, zoals onvoldoende loon, hoge reiskosten of zorgen over de toekomst. Bij jongere werknemers (18-34 jaar) is dit zelfs ruim 40%. Door aandacht te geven aan financiële vitaliteit voorkom je dat mensen uit financiële nood vertrekken, verhoog je hun duurzame inzetbaarheid en versterk je loyaliteit binnen je organisatie.
Stelling 9Medewerkers met geldstress moeten gewoon beter leren omgaan met geld
Bij 70% van de MKB-medewerkers met geldstress is het maken van risicovolle financiële keuzes niet de oorzaak, maar spelen er andere dingen. Door breder te kijken dan geld alleen, ontstaat er ruimte voor duurzame gedragsverandering. Dat blijkt uit onderzoek: bij meer dan 70% van de deelnemers aan ‘Het andere gesprek’ op basis van Positieve Gezondheid leidt het tot meer inzicht, motivatie en handelingsperspectief op financieel gebied.
Stelling 10Geldstress is een externe factor: het zijn toch andere dingen die ons gelukkig maken?
Financiële stress beïnvloedt niet alleen tevredenheid, maar ook motivatie, energie en betrokkenheid; allemaal pijlers van duurzame inzetbaarheid. Door een gesprek te voeren met aandacht voor wat er écht speelt, krijg je zicht op de werkelijke zorgen én kun je passende ondersteuning bieden.
Bronnen: ArboNed/HumanCapitalCare 2023 – TNO Arbobalans 2022–2023 – Nibud Werk & Inkomen 2023 – Deloitte & SchuldenlabNL 2022 – ADP Workforce View 2023/Intelligence Group 2023 – PwC & CNV FinVit pilot
Signalen herkennen:
Met geldstress onder medewerkers omgaan: hoe doe je dat? Dat begint bij het herkennen van signalen die mogelijk veroorzaakt worden door geldstress. Als je onderstaande gedragingen bij een medewerker ziet, kan het zinvol zijn hierover het gesprek aan te gaan. Bekijk de signalen, lees hoe je het gesprek aan kan gaan en weet welke mogelijkheden er zijn om samen naar een oplossing te zoeken.
Duidelijke signalen
- loonbeslag
- vragen om een voorschot of loonsverhoging
- vragen om meer uren
- overwerken
- meer werken om te profiteren van de onregelmatigheidstoeslag
- ziekteverzuim
Subtiele signalen
- lagere concentratie
- langzamer werken
- bellen onder werktijd (met schuldeisers)
- personeelsuitjes en andere situaties waarin geld nodig is of waarin over geld wordt gepraat overslaan en vermijden
- geld lenen
- ander, beter betaald werk zoeken
- burn-outklachten
- opvallend geldgedrag, zoals gokken, impulsaankopen of juist extreem zuinig leven
- meer fouten maken in administratieve of financiële taken
- een andere medewerker die (een van) bovenstaande gedragingen ziet bij een collega
Hoe ga je het gesprek aan?
Zorg altijd voor een veilige sfeer. Vragen die je zou kunnen stellen om dat wat je gezien of gehoord hebt, te toetsen bij de medewerker:
Normaliseren
Veel mensen hebben financiële zorgen nu alles duurder wordt. Hoe is dat voor jou?
Veel mensen vinden het lastig hoge rekeningen in een keer te betalen. Hoe zit dat bij jou?
Waarneming benoemen
Je bent vaker afwezig, ik wil even checken hoe het met je gaat. De thuissituatie of geldzorgen kunnen invloed hebben op hoe je je voelt. Herken je daar iets van bij jezelf?
Ik zie wat gesloten enveloppen liggen, mag ik vragen hoe het gaat met de administratie?
Checken
Je neemt ouderschapsverlof op, hierdoor verandert het inkomen. Weet je wat dit voor jouw geldzaken betekent?
Volgende maand is het uitje, lukt het om de bijdrage te betalen?
Hint oppikken
Ik hoorde je praten over dure boodschappen, mag ik vragen of het lukt om rond te komen?
Mensen willen om allerlei redenen meer werken, soms zijn dat geldzorgen. In hoeverre speelt dat een rol bij jouw vraag om meer uren?
Cijfers van het Nibud:
- 1 op de 5 medewerkers ervaart geldstress
- 4 op de 5 werkgevers heeft medewerkers met geldstress
- Medewerkers met geldstress verzuimen gemiddeld 7 dagen per jaar meer dan collega’s zonder geldstress
- Medewerkers met geldstress zijn gemiddeld 20% minder productief. Door piekeren, vermoeidheid en verminderde focus nemen fouten (onveilige situaties) toe en daalt de werkprestatie.
- Een medewerker met loonbeslag kost een MKB-werkgever gemiddeld €1.500 tot €2.000 per jaar
- Overige, onzichtbare kosten schat het Nibud op €13.000 tot €18.000 per medewerker per jaar (door hoger verzuim, veiligheidsrisico’s, lagere productiviteit, hoger verloop en administratieve lasten)
- Bij 70% van de MKB-medewerkers met geldstress is het maken van risicovolle financiële keuzes niet de oorzaak
Meer weten?
Moedig Groningen Samen in actie tegen armoede
Aktiva Budgetcoach voor werkgevers en werknemers.
Hulp bij financiële vragen van werknemers, zodat zij zich weer volledig kunnen richten op hun werk en geen geldstress meer ervaren.
Peter Laverman Ervaringsdeskundige. Mail Peter met vragen over signalering van Geldstress
Geldstress is een initiatief van:
Samen in actie tegen armoede.